Opublikowano

Angielskie DNA

Angielskie DNA. I teach to think in English

Angielskie DNA?

Panie i Panowie,

Je艣li nawi膮zanie do kodu genetycznego przywiod艂o Wam na my艣l precyzj臋 wyra偶ania informacji to jest to jak najlepsze skojarzenie. Precyzja wyra偶ania si臋 po angielsku jest uwarunkowana poprawno艣ci膮, bieg艂o艣ci膮 i swobod膮 m贸wienia. Aby nasz j臋zyk angielski nabra艂 tych cech, nale偶y przede wszystkim u艣wiadomi膰 sobie dwie zasadnicze r贸偶nice mi臋dzy j臋zykiem angielskim a polskim. Poni偶szy artyku艂 ma to Wam umo偶liwi膰.

Pierwszy krok

Dlaczego w dalszym ci膮gu Polki i Polacy w wi臋kszo艣ci nie m贸wi膮 po angielsku? Co maj膮 zrobi膰, aby si臋 to jak najszybciej zmieni艂o na lepsze? Zdecydowanie pierwszym krokiem jest zrozumienie fundamentalnych r贸偶nic mi臋dzy oboma j臋zykami. Lektura niniejszego artyku艂u mo偶e si臋 tak偶e przyczyni膰 do u艣wiadomienia sobie po raz pierwszy tego, jak w j臋zyku polskim formu艂uje si臋 zdania! Gdy j臋zyk polski jest j臋zykiem ojczystym, to generalnie nikt nie zastanawia si臋 nad tym, jak to wszystko dzia艂a, dop贸ki dzia艂a! W gruncie rzeczy dzia艂a przecie偶 zawsze! Przejd藕my jednak do meritum!

Je艣li zapyta膰 osoby polskoj臋zyczne, kt贸re chc膮 nauczy膰 si臋 angielskiego, czego im brakuje do osi膮gni臋cia celu, to w znakomitej wi臋kszo艣ci wszyscy odpowiadaj膮: brakuje mi s艂贸wek! M贸wi膮 one, 偶e albo tych s艂贸wek nie znaj膮, albo ich nie pami臋taj膮, albo nie wiedz膮, jak ich u偶y膰. Wszystko wed艂ug takich os贸b obraca si臋 wok贸艂 s艂贸wek. Prawda jest jednak inna!

Dwa kryteria, dwie r贸偶nice

呕eby t臋 prawd臋 odkry膰, nale偶y por贸wna膰 j臋zyki angielski i polski pod wzgl臋dem dw贸ch kryteri贸w. Po pierwsze, jak angielski w odr贸偶nieniu od polskiego tworzy zdania maj膮ce wyrazi膰 tre艣膰 przekazywanego w rozmowie komunikatu oraz, po drugie, jak oba j臋zyki w procesie komunikacji stosuj膮 najwa偶niejsz膮 cz臋艣膰 mowy, czyli czasownik. Rozpatrzmy zagadnienia w powy偶szej kolejno艣ci.

O s艂贸wka chodzi tylko w polskim

W j臋zyku polskim tre艣膰 komunikatu wynika bezpo艣rednio z tre艣ci s艂贸w! Co to oznacza i jak jest realizowane? Zauwa偶my, 偶e 偶eby co艣 powiedzie膰 w j臋zyku polskim odpowiednio dobieramy formy wyraz贸w do naszej wypowiedzi. Jest to mo偶liwe w艂a艣nie w j臋zyku polskim, kt贸ry pos艂uguje si臋 odmian膮 wyraz贸w (przez osoby, liczby, rodzaje, przypadki) i w zale偶no艣ci od potrzeb zmienia ko艅c贸wki wyraz贸w. Jaki jest tego skutek?

Osoby, dla kt贸rych j臋zyk polski jest j臋zykiem ojczystym, opieraj膮 swoje my艣lenie na prze艣wiadczeniu, 偶e s艂owa (oczywi艣cie w艂a艣ciwie odmienione) s膮 podstawowym budulcem komunikatu, jaki przekazujemy osobie, z kt贸r膮 rozmawiamy. Co z tego wynika? Wynika z tego to, 偶e to samo pod艣wiadome prze艣wiadczenie przenosz膮 na my艣lenie o j臋zyku angielskim. My艣l膮, 偶e nauczenie si臋 s艂贸wek pozwoli im r贸wnie biegle jak po polsku m贸wi膰 po angielsku. Trzeba tu jeszcze wskaza膰 drugi wa偶ny aspekt tego, na co pozwala j臋zyk polski.

Szyk zdania w j臋zyku polskim

Dzi臋ki temu, 偶e polski pos艂uguje si臋 odmian膮 wyraz贸w, pozwala to na praktycznie dowolne ustawianie wyraz贸w w zdaniu. Wynika to z tego, 偶e odpowiednio odmieniony wyraz metaforycznie 鈥瀦abiera ze sob膮鈥 wszystkie swoje cechy odmiany maj膮ce wp艂yw na znaczenie, je艣li dany wyraz przenie艣膰 w inne miejsce w zdaniu. Innymi s艂owy przeniesienie dowolnego wyrazu w inne miejsce zdania nie zmienia znaczenia i sensu ca艂o艣ci zdania! Reasumuj膮c, w j臋zyku polskim sens zdania zakorzeniony jest w formie odmiany wyraz贸w, kt贸re w obr臋bie zdania mo偶emy prawie dowolnie przenosi膰. Powoduje to wspomniane wy偶ej my艣lenie Polek i Polak贸w, 偶e to s艂owa (tak jak w polskim) s膮 kluczem do poprawnego, bieg艂ego i swobodnego m贸wienia po angielsku! 呕e w s艂owach zawarty jest sens zdania!

W angielskim nie chodzi o s艂贸wka

Przypatrzmy si臋 teraz angielskiemu. W j臋zyku angielskim praktycznie w og贸le nie wyst臋puje odmiana wyraz贸w (jedynym przypadkiem jest dodawanie 鈥瀞鈥; odsy艂am na kana艂 jaktoco鈥l Tomasz Wyszkowski na YouTube po szczeg贸艂y). Jak wobec tego j臋zyk angielski formu艂uje komunikaty, je艣li nie przez odmian臋 wyraz贸w? Poprzez zmian臋 znaczenia s艂贸w! Uwaga, to bardzo wa偶ne!

J臋zyk angielski nie maj膮c odmiany wyrazu wykorzystuje inn膮 technik臋 wyra偶ania sensu. W zale偶no艣ci od tego, w kt贸rym miejscu zdania pojawi si臋 dany wyraz, mo偶e si臋 on sta膰 albo czasownikiem, albo rzeczownikiem albo przymiotnikiem! W angielskim przeniesienie wyrazu w obr臋bie zdania powoduje zmian臋 znaczenia tego wyrazu a wi臋c zmian臋 znaczenie ca艂ego zdania! Albo nawet pozbawienie tego zdania sensu.

Mo偶na spokojnie por贸wna膰 angielskie zasady wyra偶ania sensu do DNA! Jak wiadomo zasady azotowe w 艂a艅cuchach kwasu dezoksyrybonukleinowego maj膮 艣ci艣le okre艣lon膮 kolejno艣膰! Gdy ta kolejno艣膰 jest inna, lub gdy t臋 kolejno艣膰 zmieniamy, czyli gdy mamy do czynienia z r贸偶nymi sekwencjami DNA, w贸wczas otrzymujemy ekspresj臋 r贸偶nych bia艂ek. To jakby otrzymywanie r贸偶nego sensu wypowiedzi!

Jak pami臋tacie i wiecie, Panie i Panowie, w polskim po przeniesieniu sk艂adnik贸w zdania jego sens si臋 nie zmienia, co najwy偶ej lekko mo偶e ucierpie膰 styl wypowiedzi. Polki i Polacy wynosz膮 z polskiego my艣lenia prze艣wiadczenie, 偶e to samo co w polskim mo偶na czyni膰 w angielskim! Widzicie teraz sami, jak偶e mylne jest to prze艣wiadczenie! Jak to nale偶y podsumowa膰?

Co istotne w angielskim

Po pierwsze, w j臋zyku angielskim s艂贸wka nie maj膮 jednego przypisanego im znaczenia, gdy偶 ich sens zale偶y od ich miejsca w zdaniu! To samo s艂贸wko mo偶e by膰 (jak wy偶ej wspomnia艂em) wieloma cz臋艣ciami mowy, je艣li si臋 zmienia jego miejsce w zdaniu. A wi臋c uczenie si臋 s艂贸wek bez kontekstu w postaci ca艂ych zda艅 nie ma praktycznie 偶adnego sensu. Po drugie, znaczenie wypowiedzi zale偶y nie od u偶ytych s艂贸wek, a od ich kolejno艣ci, bo kolejno艣膰 wyraz贸w w angielskim zdaniu jest niezmienna! Dzi臋ki tej niezmienno艣ci, dzi臋ki temu swego rodzaju szablonowi tworzenia angielskich zda艅, u偶ywane przez osoby angloj臋zyczne s艂贸wka mog膮 po u偶yciu ich w zdaniu nabiera膰 swego 鈥瀦daniowego鈥 znaczenia! Tej prawdy nie da si臋 przeceni膰!

Drugie kryterium, druga r贸偶nica

Przejd藕my do czasownik贸w. Jak j臋zyk polski wykorzystuje czasowniki. W j臋zyku polskim czasowniki (a jak偶e, dzi臋ki odmianie!) s膮 (zazwyczaj) jednowyrazowe. I (tak偶e dzi臋ki odmianie!) mo偶na je przenosi膰 praktycznie dowolnie w obr臋bie zdania. W angielskim natomiast, czasownikowe znaczenia realizuje si臋 (uwaga!) za pomoc膮 r贸偶nej liczby czasownik贸w w zdaniu! W polskim znaczenie ma (wszyscy to rozumiemy) odmiana czasownika. A w angielskim znaczenie ma LICZBA czasownik贸w (od jednego do pi臋ciu)! Jakie skutki to powoduje?

Prawie 偶adne pr贸by wyt艂umaczenia gramatyki Polkom i Polakom nie przynosz膮 rezultat贸w, gdy偶 m贸wi si臋 Wam o znaczeniu struktur j臋zyka angielskiego bez wyja艣nienia sk膮d si臋 to znaczenie bierze! Do艣膰 karygodne! Trzeba zwraca膰 Wam uwag臋 na fakty dotycz膮ce LICZBY czasownik贸w w angielskim i m贸wi膰 Wam o tym, 偶e sama LICZBA czasownik贸w w zdaniu ustawionych w odpowiedniej kolejno艣ci powoduje zmian臋 znaczenia! Ponadto ka偶dy pojedynczy czasownik ma okre艣lon膮 funkcj臋. Gdy w polskim ca艂o艣膰 znaczenia zawiera si臋 w jednym (g贸ra dw贸ch s艂owach), w angielskim to znaczenie jest rozdzielone na okre艣lon膮 liczb臋 czasownik贸w!

Co wi臋cej, gdy w angielskim zdaniu zawarty jest jeden czasownik to sam fakt, 偶e jest on tylko jeden, stanowi tak膮 ilo艣膰 informacji, kt贸rej nie da si臋 wyrazi膰 prostym przet艂umaczeniem tego czasownika na j臋zyk polski!

Co robi膰 wobec powy偶szego

Mi臋dzy j臋zykiem angielskim a j臋zykiem polskim nie ma 呕ADNYCH podobie艅stw. 呕eby w og贸le zacz膮膰 skuteczn膮 nauk臋 j臋zyka angielskiego, trzeba przyj膮膰 do wiadomo艣ci, 偶e mi臋dzy tymi j臋zykami s膮 nieprzezwyci臋偶alne r贸偶nice. Trzeba te r贸偶nice zrozumie膰, 偶eby zacz膮膰 w swojej 艣wiadomo艣ci budowa膰 j臋zyk angielski niejako od zera.

呕eby osoby polskoj臋zyczne mog艂y opanowa膰 j臋zyka angielski musz膮 wiedzie膰, po pierwsze, jak tworzy si臋 angielskie zdania 偶eby wyrazi膰 sens. Innymi s艂owy, musz膮 zrozumie膰 donios艂o艣膰 kolejno艣ci wyraz贸w w zdaniu oraz fakt zmiany znaczenia wyraz贸w w zale偶no艣ci od tej kolejno艣ci. Przywo艂anie tutaj znowu istotno艣ci kolejno艣ci zasad azotowych w DNA dla ekspresji okre艣lonych bia艂ek jest wielce uzasadnione! Po drugie, Polki i Polacy musz膮 wiedzie膰, 偶e i liczba i kolejno艣膰 czasownik贸w w angielskim zdaniu wyra偶aj膮 sens 鈥瀋zasowy鈥 angielskiego zdania.

Zrozumienie powy偶szego to absolutny pocz膮tek nauki. To, jak post臋powa膰 dalej, to zupe艂nie inny temat (kt贸ry tak偶e wyrasta z r贸偶nic mi臋dzy j臋zykiem angielskim a polskim i nale偶y te r贸偶nice koniecznie bra膰 pod uwag臋, 偶eby osi膮gn膮膰 skuteczno艣膰).

Dzi臋kuj臋, Panie i Panowie.
Powodzenia!

Tomasz Wyszkowski

Dlaczego angielskie DNA?